محمد على آزاد كشميرى
194
نجوم السماء في تراجم العلماء ( فارسي )
رسالهاى ديگر در توضيح كتاب اقليدس ، و قصايد غرا در مدايح آل عبا و مراثى نيكو در تعزيت سيد الشهداء و اشعار ستوده از مآثر طبع و قاد ايشان بر صفحهء روزگار باقى است . در سال يكهزار و يكصد و نوزده ( 1119 ) هجرى به عالم بقا ارتحال فرمود و در لاهيجان مدفون شد . چون اين واقعه به اصفهان رسيد مرثيه [ اى ] وارد خاطر فقير شد ، به ذكر چند بيت از آن مبادرت مىنمايد : نظم : زين واقعه رنگ از رخ گلزار فروريخت * بلبل دلخون گشته ز منقار فروريخت پيمانهء سرشار كشيدى تو و ما را * هوش از سر اين ساغر سرشار فروريخت پيوند نفس از لب اعجاز ترنم * بگسستى و شيرازهء گفتار فروريخت چون گنج تنت تا به دل خاك دفين شد * بام و در گنجينهء اسرار فروريخت در ماتم تو ناصيهء صبح كبود است * بر صفحهء اين آينه زنگار فروريخت بىباد بهار نفست گشت خزان دل * برگ و بر اين باغ به يكبار فروريخت تا گلشن جانپرور عمر تو خزان شد * در پيرهن طاقت ما خار فروريخت بالوپر مرغان چمن گشت شكسته * زين طرفه خزانى كه به گلزار فروريخت و نيز مرثيهء ديگر گفته كه يك بيت از آن در اينجا ثبت مىشود : امروز كه از لطمه رخ صبح كبود است * در ماتم علامهء اصحاب شهود است 11 ) مولانا صدر الدّين على بن نظام الدّين احمد الحسنى الحسينى المعروف به سيد على خان المدنى [ 1052 - 1120 ه ق ] : « 1 » از مشاهير ادبا و بلغاى عصر و معاريف فضلا و علماى دهر بود . در انشاء نظم و نثر كمال تبحر داشت . در علم حديث و روايت شاگرد شيخ جعفر بن كمال الدّين بحرانى است . نسب شريفش بر وجهى است كه خودش در رسالهاى كه در توضيح پنج حديث از احاديثى كه سلسلهء اسناد آنها به واسطهء آباى او به حضرت رسول - صلى اللّه عليه و آله - مىرسد نوشته بهاينترتيب كه : سيد على صدر الدّين بن احمد نظام الدّين بن محمد معصوم بن احمد نظام الدّين بن ابراهيم بن سلام اللّه بن مسعود بن محمد صدر الحقيقة بن منصور غياث الدّين بن محمد صدر الدّين بن ابراهيم شرف الملة بن محمد صدر الدّين بن اسحاق عز الدّين بن على ضياء الدّين بن عربشاه زين الدّين بن امير نجيب الدّين بن امير خطير الدّين
--> ( 1 ) . طبقات اعلام الشيعة ، ص 521 ، مآثر الكرام فى تاريخ بلگرام ، ص 286 ، نسمة السحر فى من تشيع و شعر ، تذكرة المعاصرين ، ص 98 به بعد ، روضات الجنات ، ص 413 ، آثار العجم ، ذيل ص 83 ، تذكرة المعاصرين ، ص 97 و منابع ديگر .